TASVIRIY SAN’AT JANRLARI: NAZARIY METAMORFOZ, BADIY TABIAT VA IJODIY KONTEKST – IMRAD STRUKTURASIDAGI ILMIY TAHLIL
Published 2025-11-27
Keywords
- tasviriy san’at, janr, kompozitsiya, portret, manzara, natyurmort, abstrakt san’at, badiiy tafakkur, san’atshunoslik, estetika.
Abstract
Mazkur ilmiy maqolada tasviriy san’at janrlarining shakllanishi, nazariy asoslari, tarixiy taraqqiyoti, mazmun-mohiyati, badiiy tasvir vositalari, zamonaviy ijodiy jarayondagi o‘rni hamda san’atshunoslikning janrlar bo‘yicha taksonomik yondashuvlari IMRaD modeli asosida chuqur tahlil qilinadi. Tadqiqotda tasviriy san’atning asosiy janrlari – portret, manzara, natyurmort, maishiy janr, tarixiy janr, diniy janr, batal janri, animalistik janr, marina, abstrakt san’at va zamonaviy interaktiv janrlarning konseptual o‘ziga xosliklari ilmiy-nazariy mezonlar orqali ochib beriladi. O‘zbek va jahon badiiy maktablaridagi janrlar evolyutsiyasi, ularning semantik qatlamlari, kompozitsion tamoyillari, rangtasvir qonuniyatlari hamda san’atning ijtimoiy-madaniy funksiyalariga ta’siri ilmiy yondashuv orqali o‘rganiladi. Tadqiqot natijalari san’atshunoslikda janr masalasining nazariy integratsiyasi, badiiy tilning takomillashuvi va tasviriy san’atning zamonaviy jarayonda tutgan o‘rnini metodologik jihatdan asoslashga yordam beradi.
References
- 1. Arnheim, R. Art and Visual Perception. – Berkeley, 2004.
- 2. Baxrieva, M. Tasviriy san’at nazariyasi. – Toshkent, 2019.
- 3. Gombrich, E. The Story of Art. – London, 2011.
- 4. Hasanov, R. San’atshunoslikka kirish. – Toshkent, 2020.
- 5. Kandinskiy, V. O duxovnom v iskusstve. – Moskva, 1990.
- 6. Panofskiy, E. Studies in Iconology. – New York, 1972.
- 7. Qosimov, A. Rangtasvir asoslari. – Toshkent, 2018.
- 8. Read, H. A Concise History of Modern Painting. – London, 1988.
- 9. Saidov, S. San’at falsafasi. – Toshkent, 2021.
- 10. Xabibullaev, A. O‘zbek tasviriy san’ati tarixi. – Samarqand, 2017.