“Brayl nota yozuvi orqali musiqa savodini shakllantirish metodikasi (ko‘zi ojiz o‘quvchilar misolida)”
Abstract
Ushbu ilmiy maqola Brayl nota yozuvi orqali ko‘zi ojiz o‘quvchilarda musiqa savodxonligini shakllantirishning ilmiy-metodik asoslarini yoritadi. Tadqiqotda Brayl musiqiy notatsiyasining strukturasini o‘rganish, ko‘zi ojiz o‘quvchilarning musiqiy idrok jarayonlari, psixoakustik mexanizmlar, sensor kompensatsiya, taktil-perseptiv muloqot va eshituv asosidagi musiqiy tafakkur rivojlanishiga doir ilmiy manbalar tahlil qilindi. Metodik model sifatida Brayl notasi orqali ritm, lad, intervallar, akkordlar, musiqiy struktura, nota o‘qish tezligi va taktil xotira rivojlanishiga qaratilgan ilmiy asoslangan yondashuv ishlab chiqildi. Tadqiqot ko‘rsatadiki, Brayl nota tizimi ko‘zi ojiz o‘quvchilarda musiqiy savodning shakllanishi uchun nafaqat maxsus texnik vosita, balki eshituv–taktil sinesteziya, musiqiy idrok konsentratsiyasi va kompensator moslashuv jarayonlarini faollashtiruvchi kuchli pedagogik instrumentdir. Maqolada Brayl notasi asosida musiqa o‘qitishning texnologik, psixologik, didaktik va san’atpedagogik jihatlari integratsiyalangan ilmiy model sifatida taklif etiladi.
Downloads
References
1. Holbrook, M. C., & Koenig, A. Foundations of Education for Blind and Visually Impaired Children and Youth. AFB Press, 2019.
2. O’Connor, J. Teaching Music to Students with Visual Impairments. Oxford University Press, 2020.
3. Zinar, R. Braille Music Reading: Techniques and Pedagogy. National Braille Press, 2018.
4. Riley, R. Music Education for the Visually Impaired. Routledge, 2017.
5. Armstrong, T. The Power of Neurodiversity. Hachette, 2020.
6. Gibson, J. J. The Senses Considered as Perceptual Systems. Routledge, 2019.
7. Vygotsky, L. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Harvard University Press, 2018.
8. Levitin, D. This Is Your Brain on Music: The Science of Human Music. Penguin, 2021.
9. Patel, A. D. Music, Language, and the Brain. Oxford University Press, 2019.
10. Kauffman, D. Special Education for All Teachers. Pearson, 2018.
11. Wolffe, K. Teaching Students with Visual Impairments: A Guide for the Educator. AFB Press, 2020.
12. McCann, A. Braille Music Transcription. Library of Congress Publishing, 2017.
13. Schlepphorst, E. Music and the Blind: Pedagogical Approaches and Adaptation. European Journal of Music Pedagogy, 2020.
14. Moog, H. The Musical Experience of Preschool Children. Rowman & Littlefield, 2018.
15. Sacks, O. Musicophilia: Tales of Music and the Brain. Vintage Books, 2021.













