QADIMGI YUNON NATURFALSAFASIDA SUBSTANSIONALIZM TAMOYILINING TRANSSFORMATSIYASI
Abstract
Mazkur maqolada qadimgi yunon naturfalsafasida substansionalizm tamoyilining shakllanishi va ichki transformatsiyasi masalasi tayyor falsafiy sxemalar asosida emas, balki tarixiy tafakkur jarayonining murakkabligi va ichki ziddiyatlari nuqtayi nazaridan tahlil qilinadi. Tadqiqotda substansiya tushunchasi barqaror va yakunlangan kategoriya sifatida emas, balki borliqni anglashga bo‘lgan urinish davomida doimiy ravishda o‘z ma’nosini o‘zgartirib borgan muammoli tushuncha sifatida talqin etiladi. Muallif qadimgi yunon tafakkurida borliq asosini izlash jarayoni mifologik tasavvurlardan to‘liq uzilish emas, balki ularni ichkaridan qayta ishlash va ratsional shaklga keltirish orqali kechganini asoslashga urinadi. Maqolada ioniy mutafakkirlar, xususan Fales, Anaksimandr va Anaksimen qarashlarida substansional fikrlashning turli shakllari ochib beriladi hamda ushbu yondashuvning Geraklit va Parmenid falsafasida qanday muammoli tus olgani ko‘rsatiladi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, substansionalizm qadimgi yunon naturfalsafasining yakuniy natijasi emas, balki falsafiy fikrlashning o‘zini sinovdan o‘tkazgan, doimiy qayta ko‘rib chiqilgan va hech qachon to‘liq yopilmagan muammosidir.
Downloads
References
1. Aristotle. (1984). The Complete Works of Aristotle (Vols. 1–2). Princeton: Princeton University Press.
2. Barnes, J. (1982). The Presocratic Philosophers. London: Routledge.
3. Burnet, J. (1930). Early Greek Philosophy. London: Adam & Charles Black.
4. Guthrie, W. K. C. (1962). A History of Greek Philosophy. Vol. I: The Earlier Presocratics and the Pythagoreans. Cambridge: Cambridge University Press.
5. Heidegger, M. (1992). An Introduction to Metaphysics. New Haven: Yale University Press.
6. Kirk, G. S., Raven, J. E., & Schofield, M. (1983). The Presocratic Philosophers. Cambridge: Cambridge University Press.
7. Losev, A. F. (1975). Istoriya antichnoy estetiki. Rannyaya klassika. Moskva: Iskusstvo.
8. Sambursky, S. (1956). The Physical World of the Greeks. London: Routledge.
9. Vlastos, G. (1975). Plato’s Universe. Oxford: Clarendon Press.
