INGLIZ VA O‘ZBEK ERTAKLARIDA “HURMAT” KATEGORIYASI: IJTIMOIY ROL, YOSH VA HOKIMIYAT OMILLARINING DISKURSIV IFODASI
Abstract
Mazkur ilmiy maqolada ingliz va o‘zbek ertaklarida “hurmat” kategoriyasining diskursiv xususiyatlari ijtimoiy rol, yosh va hokimiyat omillari bilan uzviy bog‘liq holda tahlil qilinadi. Tadqiqotda hurmat tushunchasi abstrakt axloqiy norma sifatida emas, balki ertak diskursida ijtimoiy munosabatlarni tartibga soluvchi va qahramonlar o‘rtasidagi kuch nisbatlarini belgilovchi til hodisasi sifatida talqin etiladi. Muallif ingliz va o‘zbek ertaklaridagi qahramonlar nutqini tahlil qilish orqali hurmatning qachon majburiy, qachon ixtiyoriy, qachon esa ramziy shaklda ifodalanishini aniqlashga e’tibor qaratadi. Maqolada yosh omili, ijtimoiy mavqe va hokimiyat munosabatlari hurmat kategoriyasining til orqali berilishiga qanday ta’sir ko‘rsatishi real ertak matnlari asosida ochib beriladi. Tadqiqot natijalari hurmat kategoriyasi ertaklarda shunchaki tarbiyaviy element emas, balki ijtimoiy tartib va madaniy kutilmalarni mustahkamlovchi diskursiv mexanizm ekanini ko‘rsatadi.
Downloads
References
1. Brown, P., & Levinson, S. C. (1987). Politeness: Some universals in language usage. Cambridge: Cambridge University Press.
2. Fairclough, N. (1995). Critical discourse analysis. London: Longman.
3. Gumperz, J. J. (1982). Discourse strategies. Cambridge: Cambridge University Press.
4. Hymes, D. (1974). Foundations in sociolinguistics: An ethnographic approach. Philadelphia: University of Pennsylvania Press.
5. Leech, G. (2014). The pragmatics of politeness. Oxford: Oxford University Press.
6. Rahimov, S. (2017). O‘zbek xalq ertaklarida ijtimoiy munosabatlar va nutqiy ifoda. O‘zbek tili va adabiyoti, 4, 58–66.
7. Searle, J. R. (1969). Speech acts: An essay in the philosophy of language. Cambridge: Cambridge University Press.
8. Tannen, D. (2005). Conversational style: Analyzing talk among friends. Oxford: Oxford University Press.
9. To‘xtaboyev, X. (2019). Ertak diskursida yosh va ijtimoiy rolning lingvistik talqini. Filologiya masalalari, 1, 72–80.
10. Yule, G. (1996). Pragmatics. Oxford: Oxford University Press.
