Vol. 3 No. 3 (2026): Conference on Social Sciences and Humanities Research (CSSHR)
Articles

IDEAL JAMIYAT G‘OYASINING UTOPIK MODELLARDAN SIYOSIY NAZARIYALARGA TRANSFORMATSIYASI

Olimova Muxtasar Rayimovna
Olimova Muxtasar Rayimovna Falsafa fanlari bo'yicha falsafa doktori (PhD), Guliston davlat universiteti " Ijtimoiy fanlar " kafedra dotsenti

Published 2026-03-09

Abstract

Mazkur tadqiqot ideal jamiyat g‘oyasining tarixiy evolyutsiyasini utopik tasavvurlardan siyosiy nazariyalar darajasigacha rivojlanish jarayoni kontekstida tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqot davomida ideal jamiyat haqidagi tasavvurlar dastlab utopik adabiyot shaklida namoyon bo‘lganligi, keyinchalik esa siyosiy falsafa va ijtimoiy nazariyalar rivoji bilan birga ancha murakkab nazariy konstruksiyaga aylanganligi ko‘rsatib beriladi. Utopik modellar insoniyatning mukammal jamiyat haqidagi tasavvurlarini ifodalagan bo‘lsa-da, ular ko‘pincha real ijtimoiy jarayonlardan uzilgan holda shakllangan. Yangi davr siyosiy tafakkurida esa ideal jamiyat konsepsiyasi ijtimoiy shartnoma, fuqarolik erkinliklari, adolat va siyosiy institutlar nazariyasi bilan bog‘liq holda qayta talqin qilina boshladi. Tadqiqot natijalari ideal jamiyat g‘oyasi utopik ideal sifatida emas, balki jamiyatni takomillashtirishga qaratilgan nazariy model sifatida siyosiy tafakkur evolyutsiyasida muhim rol o‘ynashini ko‘rsatadi.

References

  1. 1. More T. Utopia. – Cambridge: Cambridge University Press, 2002. – 176 p. – (foydalanilgan sahifalar: 38–64).
  2. 2. Campanella T. The City of the Sun. – Berkeley: University of California Press, 1981. – 144 p. – (foydalanilgan sahifalar: 27–45).
  3. 3. Bacon F. New Atlantis. – Oxford: Oxford University Press, 1996. – 128 p. – (foydalanilgan sahifalar: 51–70).
  4. 4. Plato. The Republic. – Oxford: Oxford University Press, 2008. – 416 p. – (foydalanilgan sahifalar: 54–79).
  5. 5. Aristotle. Politics. – Cambridge: Cambridge University Press, 1992. – 368 p. – (foydalanilgan sahifalar: 112–145).
  6. 6. Rousseau J.J. The Social Contract. – London: Penguin Books, 2004. – 192 p. – (foydalanilgan sahifalar: 59–83).
  7. 7. Montesquieu C. The Spirit of the Laws. – Cambridge: Cambridge University Press, 1989. – 704 p. – (foydalanilgan sahifalar: 211–239).
  8. 8. Kant I. Perpetual Peace. – Indianapolis: Hackett Publishing, 2003. – 120 p. – (foydalanilgan sahifalar: 33–48).
  9. 9. Marx K., Engels F. The Communist Manifesto. – London: Penguin Classics, 2002. – 96 p. – (foydalanilgan sahifalar: 12–28).
  10. 10. Mannheim K. Ideology and Utopia. – London: Routledge, 2004. – 356 p. – (foydalanilgan sahifalar: 145–170).