Vol. 3 No. 6 (2026): EIYB (Educational Yield Insights & Breakthroughs)
Articles

Xarajatlarni mas’uliyat markazlari va mahsulot turlari bo‘yicha hisobga olishni takomillashtirish

G'ofurjonova Muslimaxon Mavlonbek qizi
Andijon Davlat Texnika Instituti Iqtisodiyot va boshqaruv fakulteti Buxgalteriya hisobi va audit yònalishi 4 kurs 18-22 guruh talabasi

Published 2026-06-02

Abstract

Maqolamda asosan zamonaviy iqtisodiy sharoitda sutni qayta ishlash korxonalarida ishlab chiqarish hisobi va ichki audit tizimini takomillashtirish masalalari tadqiq etilgan. "JILO GAVHAR LYUKS" MChJ ma’lumotlari asosida xarajatlarni an’anaviy umumlashgan hisobga olish usulidan mas’uliyat markazlari va mahsulot turlari kesimida boshqaruv hisobiga o‘tish zaruriyati asoslangan. Maqolada ishlab chiqarish jarayonini texnologik bosqichlar bo‘yicha xarajat markazlariga ajratish, normativ va haqiqiy kalkulyatsiyani parallel yuritish hamda mahsulotlar harakatini nazorat qilish uchun partiyaviy (identifikatorli) hisob registrini joriy etish taklif qilingan. Shuningdek, xarajat markazlari bo‘yicha byudjet-fakt tahlili modeli va uning korxonaning operatsion qarorlar qabul qilish samaradorligiga ta’siri yoritib berilgan.

References

  1. 1. O‘zbekiston Respublikasi Buxgalteriya hisobining milliy standarti (21-son BHMS) – "Ishlab chiqarish xarajatlari va tayyor mahsulotlar tannarxi tarkibi".
  2. 2. O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi (Amaldagi tahriri).
  3. 3. Urazov, K. B., & Axmedjanov, K. B. (2021). Boshqaruv hisobi. O‘quv qo‘llanma. Toshkent: "Iqtisod-Moliya".
  4. 4. Do‘stmuradov, R. D. (2020). Audit asoslari. Darslik. Toshkent: "O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi".
  5. 5. Pardaev, M. Q., & Xoliqulov, A. N. (2022). Xarajatlar tahlili va boshqaruv qarorlari. Ilmiy monografiya. Samarqand: SamISI.
  6. 6. Drury, C. (2020). Management and Cost Accounting (11th ed.). Cengage Learning EMEA. (Xalqaro adabiyot sifatida boshqaruv hisobi va mas’uliyat markazlari nazariyasi uchun).