Vol. 3 No. 6 (2026): EIYB (Educational Yield Insights & Breakthroughs)
Articles

BOSHLANG‘ICH SINFDA ONA TILINI O‘QITISHDA MADANIY QADRIYATLARNI SHAKLLANTIRISH

G‘ulomova Munavvar
Qo‘qon davlat universiteti, Boshlang‘ich ta’lim yo‘nalishi 1-kurs magistranti

Published 2026-06-10

Abstract

Mazkur maqolada boshlang‘ich sinfda ona tilini o‘qitish jarayonida o‘quvchilarda madaniy qadriyatlarni shakllantirishning ilmiy-metodik asoslari tahlil qilinadi. Ona tili millatning tarixiy xotirasi, ruhiyati, estetik didi, axloqiy me’yorlari va ijtimoiy tajribasini avloddan-avlodga yetkazuvchi asosiy madaniy kod sifatida talqin etiladi. Tadqiqotda ona tili darslarida matn tanlash, xalq og‘zaki ijodidan foydalanish, maqol va hikmatli so‘zlar tahlili, ertak va hikoya asosida axloqiy xulosa chiqarish, ijodiy yozma ishlar, dialogik suhbat, rolli o‘yin, integrativ topshiriqlar va nutq madaniyatini rivojlantirish orqali qadriyatlarni singdirish mexanizmlari yoritiladi. Maqolada o‘qituvchining shaxsiy nutq madaniyati, adabiy til me’yorlariga rioya qilishi, savol berish mahorati va sinfdagi muloqot muhitini boshqarishi qadriyat tarbiyasining muhim omili sifatida asoslanadi. Natijada har bir ona tili darsi grammatik bilim berish bilan cheklanmasdan, milliy o‘zlikni anglash, vatanparvarlik, hurmat, mehr-oqibat, halollik, kitobxonlik, estetik did va ijtimoiy mas’uliyatni shakllantiradigan madaniy-ma’rifiy maydon bo‘lishi zarurligi ilmiy jihatdan asoslab beriladi.

References

  1. 1. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. O‘RQ-637-son. 2020-yil 23-sentabr.
  2. 2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Ma’naviy-ma’rifiy ishlar tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Qarori. PQ-5040-son. 2021-yil 26-mart.
  3. 3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni. PF-60-son. 2022-yil 28-yanvar.
  4. 4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston — 2030 strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni. PF-158-son. 2023-yil 11-sentabr.
  5. 5. Vazirlar Mahkamasining “Uzluksiz ma’naviy tarbiya konsepsiyasini tasdiqlash va uni amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Qarori. 1059-son. 2019-yil 31-dekabr.
  6. 6. Mahmudov N., G‘ulomov A. Ona tili. 2-sinf uchun darslik. Toshkent: Sharq, 2020.
  7. 7. Qodirov T. Boshlang‘ich sinflarda ona tili o‘qitish metodikasi. Toshkent: Yangi asr avlodi, 2015.
  8. 8. Yo‘ldoshev J., Azizov O. Ona tili o‘qitish metodikasi. Toshkent: O‘qituvchi, 2021.
  9. 9. Hasanboyev J., To‘raqulov X., Haydarov M. Pedagogika nazariyasi va tarixi. Toshkent: Fan va texnologiya, 2017.
  10. 10. Mavlonova R., To‘rayeva O., Xoliqberdiyev K. Pedagogika. Toshkent: O‘qituvchi, 2018.
  11. 11. Azizxo‘jayeva N.N. Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. Toshkent: TDPU, 2006.