Vol. 3 No. 6 (2026): EIYB (Educational Yield Insights & Breakthroughs)
Articles

ANTROPONIMLARNING MORFOLOGIK XUSUSIYATLARI

pdf
  • Xoldorov Yusufbek Eshqobil o'g'li
Xoldorov Yusufbek Eshqobil o'g'li
Termiz davlat universiteti tayanch doktoranti

Published 2026-06-10

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

Abstract

Antroponimlar tilning atoqli otlar tizimida muhim o‘rin egallab, insonlarni nomlash va identifikatsiya qilish vazifasini bajaradi. Biroq antroponimlar faqat nominativ birlik sifatida emas, balki murakkab lingvistik struktura sifatida ham tadqiq etiladi. Ayniqsa, ularning morfologik tuzilishi antroponimik tizimning shakllanishi, rivojlanishi va funksional imkoniyatlarini tushunishda muhim ahamiyat kasb etadi. Mazkur maqolada o‘zbek tilidagi antroponimlarning morfologik xususiyatlari, ularning yasalish modellari, struktur turlari hamda grammatik shakllanish qonuniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida tavsifiy, morfologik, komponent va qiyosiy tahlil metodlaridan foydalanildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, o‘zbek antroponimlari sodda, yasama va qo‘shma tuzilishga ega bo‘lib, ular affiksatsiya, kompozitsiya va leksik-semantik yo‘llar orqali shakllanadi. Antroponimlarning morfologik tahlili xalqning tarixiy-madaniy tajribasi, dunyoqarashi va nominativ tafakkurini ochib berishda muhim vosita hisoblanadi.

pdf

References

  1. 1. E. Begmatov. O‘zbek antroponimikasi. — Toshkent: Fan, 2013.
  2. 2. E. Begmatov. O‘zbek ismlari ma’nosi. — Toshkent, 2007.
  3. 3. A.V. Superanskaya. Общая теория имени собственного. — Москва: Наука, 1973.
  4. 4. Sh. Rahmatullayev. O‘zbek tilining etimologik lug‘ati. — Toshkent, 2000.
  5. A. Hojiyev. Tilshunoslik terminlari izohli lug‘ati. — Toshkent, 2002.
  6. 5. Sh. Rahmatullayev. O‘zbek tilining etimologik lug‘ati (1-jild). — Toshkent: Universitet, 2000.
  7. 6. Hojiyev. Tilshunoslik terminlarining izohli lug‘ati. — Toshkent: O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi, 2002.
  8. 7. O‘zbek tilining izohli lug‘ati. 5 jildli. — Toshkent: O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi, 2006–2008.
  9. 8. Academy of Sciences of Uzbekistan, O‘zbek tili, adabiyoti va folklori instituti. Onomastika masalalari bo‘yicha ilmiy to‘plamlar. — Toshkent, 2015–2024.
  10. 9. Sodikov Q. O‘zbek onomastikasi masalalari. — Toshkent: Fan, 2010.
  11. 10. Nurmonov A. Lingvistik semantika asoslari. — Toshkent: Akademnashr, 2012.