Vol. 3 No. 6 (2026): EIYB (Educational Yield Insights & Breakthroughs)
Articles

MAKTAB BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA MUSIQIY-ESTETIK TARBIYANI TAKOMILLASHTIRISHNING SAMARALI METODLARI

pdf
  • Muxiddinova Maftunaxon Muzaffar qizi
Muxiddinova Maftunaxon Muzaffar qizi
QDU Musiqa ta’limi va san’at mutaxassisligi magistranti

Published 2026-06-10

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

Abstract

Mazkur maqolada maktab boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida musiqiy-estetik tarbiyani takomillashtirishning nazariy-metodologik asoslari, pedagogik shart-sharoitlari va amaliy metodlari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Boshlang‘ich ta’lim bosqichi bolaning hissiy idroki, badiiy didi, ritmik sezgisi, ovoz madaniyati, tinglash kompetensiyasi va ijodiy tasavvuri shakllanadigan eng sezgir davr sifatida qaraladi. Shu sababli musiqa madaniyati darslari faqat qo‘shiq kuylash yoki nazariy ma’lumot berish bilan cheklanmasdan, bolada go‘zallikni his etish, milliy kuy-ohanglarni qadrlash, jamoaviy ijro madaniyatiga rioya qilish, sahna odobi, emotsional ifoda va estetik baholash ko‘nikmalarini rivojlantiruvchi kompleks tarbiyaviy maydon sifatida tashkil etilishi zarurligi asoslanadi. Tadqiqotda musiqiy-estetik tarbiya samaradorligini oshirish uchun integrativ, faoliyatga yo‘naltirilgan, milliy-madaniy, emotsional-refleksiv va ijodiy-improvizatsion metodlar tizimi taklif etiladi. Maqolada musiqani tinglash, vokal-xor mashqlari, ritmik harakat, milliy cholg‘ular bilan tanishtirish, obrazli suhbat, musiqiy dramatizatsiya, interfaol o‘yin, ijodiy topshiriq, refleksiv baholash kabi metodlarning boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining estetik rivojlanishiga ta’siri yoritiladi. Natijada musiqiy-estetik tarbiyani takomillashtirish o‘quvchilarning badiiy idroki, madaniy xotirasi, emotsional barqarorligi, ijodiy faolligi va ijtimoiy-kommunikativ madaniyatini rivojlantirishga xizmat qilishi ilmiy asoslanadi.

pdf

References

  1. 1. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. O‘RQ-637-son, 2020-yil 23-sentabr.
  2. 2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2022–2026-yillarda maktab ta’limini rivojlantirish bo‘yicha milliy dasturni tasdiqlash to‘g‘risida”gi PF-134-son Farmoni. 2022-yil 11-may.
  3. 3. Umumiy o‘rta ta’lim davlat ta’lim standartlari va “Musiqa madaniyati” fani bo‘yicha malaka talablari.
  4. 4. UNESCO. Arts education: an investment in quality learning. Paris: UNESCO, 2023.
  5. 5. Dalcroze, E. J. Rhythm, Music and Education. London: The Dalcroze Society, 1921.
  6. 6. Kodály, Z. The Selected Writings of Zoltán Kodály. London: Boosey & Hawkes, 1974.
  7. 7. Orff, C., Keetman, G. Music for Children. Mainz: Schott Music, 1950–1954.
  8. 8. Выготский Л. С. Воображение и творчество в детском возрасте. Москва: Просвещение, 1991.
  9. 9. UNESCO. Arts for Transformative Education: A Guide for Teachers. Paris: UNESCO, 2022.
  10. 10. Кабалевский Д. Б. Как рассказывать детям о музыке? Москва: Просвещение, 1977.
  11. 11. Апраксина О. А. Методика музыкального воспитания в школе. Москва: Просвещение, 1983.
  12. 12. Абдуллин Э. Б., Николаева Е. В. Теория музыкального образования. Москва: Академия, 2004.
  13. 13. Dewey, J. Art as Experience. New York: Minton, Balch & Company, 1934.
  14. 14. Gardner, H. Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences. New York: Basic Books, 1983.
  15. 15. Swanwick, K. Teaching Music Musically. London: Routledge, 1999.