Vol. 3 No. 6 (2026): EIYB (Educational Yield Insights & Breakthroughs)
Articles

O‘ZBEKISTON CHO‘L HUDUDLARIDA GEOEKOLOGIK MUAMMOLAR VA ULARNI KARTOGRAFIK BAHOLASH

O‘ktamova Sadoqatxon Murodjon qizi
Geografiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD)

Published 2026-06-10

Abstract

Ushbu maqolada O‘zbekiston cho‘l hududlarida yuzaga kelayotgan geoekologik muammolar, ularning tabiiy-geografik va antropogen omillari hamda kartografik baholash imkoniyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda Qizilqum, Ustyurt platosi, Orolbo‘yi, Mirzacho‘l, Qarshi cho‘li va boshqa arid hududlarda kuzatilayotgan cho‘llanish, tuproq sho‘rlanishi, yaylov degradatsiyasi, deflyatsiya, suv tanqisligi va landshaft barqarorligining pasayishi asosiy muammo sifatida ko‘rib chiqiladi. Maqolada geoekologik baholashda masofadan zondlash, GIS texnologiyalari, landshaft-indikator yondashuvi, NDVI, tuproq sho‘rlanishi va yer qoplami o‘zgarishlarini xaritalash usullaridan foydalanish zarurligi asoslanadi. Natijalarga ko‘ra, cho‘l hududlarida geoekologik xavfni faqat alohida tabiiy omillar orqali emas, balki iqlim, suv resurslari, tuproq, o‘simlik qoplami va xo‘jalik bosimining o‘zaro bog‘liqligi asosida kompleks baholash maqsadga muvofiqdir.

References

  1. 1. O‘ktamova, S. (2026). O ‘ZBEKISTONNING ARID HUDUDLARIDA LANDSHAFT DEGRADATSIYASINI GIS VA MASOFADAN ZONDLASH ASOSIDA BAHOLASHNING GEOEKOLOGIK YONDASHUVI. EIYB (Educational Yield Insights & Breakthroughs), 3(6), 201-206.
  2. 2. O‘ktamova, S. (2026). IQLIM O ‘ZGARISHI SHAROITIDA O ‘ZBEKISTON SUG ‘ORILADIGAN LANDSHAFTLARINING AGROGEOGRAFIK BARQARORLIGINI BAHOLASH. EIYB (Educational Yield Insights & Breakthroughs), 3(6), 196-200.
  3. 3. O‘ktamova, S. (2026). Raqamli geoaxborot texnologiyalari asosida Farg ‘ona vodiysida ekologik-iqlimiy stress va aholi hududiy farovonligi o ‘rtasidagi bog ‘liqlikni baholash. EIYB (Educational Yield Insights & Breakthroughs), 5(3), 399-411.
  4. 4. O‘ktamova, S. (2026). O ‘zbekiston arid landshaftlarida iqlim o ‘zgarishi, suv tanqisligi va yer degradatsiyasi jarayonlarining geoekologik baholanishi: cho ‘llanishni kamaytirishning hududiy modeli. EIYB (Educational Yield Insights & Breakthroughs), 5(3), 387-398.
  5. 5. Khamroeva, F., Uktamova, S., Kuziboyeva, O., Abdiakhatova, D., & Dusanova, S. (2026). Landscape-ecological assessment and meliorative status of the Shohimardonsoy River basin, Fergana Valley, Uzbekistan. In E3S Web of Conferences (Vol. 719, p. 03001). EDP Sciences.
  6. 6. KIZI, U. S. M. (2026). GEOECOLOGICAL STATE AND REGIONALIZATION ISSUES OF THE SHAHIMARDONSAY RIVER BASIN LANDSCAPES. International journal of technology and academic research, 6(6), 241-245.