Vol. 3 No. 6 (2026): EIYB (Educational Yield Insights & Breakthroughs)
Articles

IQLIM O‘ZGARISHINING O‘ZBEKISTON QISHLOQ XO‘JALIGI LANDSHAFTLARIGA TA’SIRI

pdf
  • O‘ktamova Sadoqatxon Murodjon qizi
O‘ktamova Sadoqatxon Murodjon qizi
Geografiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD)

Published 2026-06-10

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

Abstract

Ushbu maqolada iqlim o‘zgarishining O‘zbekiston qishloq xo‘jaligi landshaftlariga ko‘rsatayotgan tabiiy-geografik, agroekologik va xo‘jalik ta’sirlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda haroratning oshishi, yog‘in rejimining beqarorlashuvi, suv resurslari tanqisligi, tuproq sho‘rlanishi, cho‘llanish jarayonlari, agrofitotsenozlarning o‘zgarishi va sug‘oriladigan dehqonchilik tizimlarining zaiflashuvi asosiy omillar sifatida ko‘rib chiqildi. O‘zbekiston qishloq xo‘jaligi landshaftlari arid va semi-arid sharoitlarda shakllangani sababli iqlim o‘zgarishiga nisbatan yuqori darajada sezgir hisoblanadi. Ayniqsa Amudaryo va Sirdaryo havzalariga bog‘liq sug‘oriladigan hududlarda suv ta’minotining beqarorlashuvi, vegetatsiya davrida issiqlik stressining kuchayishi, tuproq namligining pasayishi va ikkilamchi sho‘rlanish jarayonlari agrar landshaftlarning ekologik barqarorligiga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda. Maqolada iqlim xavflariga moslashishning ilmiy-amaliy yo‘nalishlari — suv tejovchi texnologiyalar, sho‘rga va qurg‘oqchilikka chidamli ekin navlari, agroo‘rmon melioratsiyasi, landshaft monitoringi, raqamli kartografik baholash hamda hududiy agroiqlimiy rejalashtirish asoslab beriladi.

pdf

References

  1. 1. O‘ktamova, S. (2026). O ‘ZBEKISTONNING ARID HUDUDLARIDA LANDSHAFT DEGRADATSIYASINI GIS VA MASOFADAN ZONDLASH ASOSIDA BAHOLASHNING GEOEKOLOGIK YONDASHUVI. EIYB (Educational Yield Insights & Breakthroughs), 3(6), 201-206.
  2. 2. O‘ktamova, S. (2026). IQLIM O ‘ZGARISHI SHAROITIDA O ‘ZBEKISTON SUG ‘ORILADIGAN LANDSHAFTLARINING AGROGEOGRAFIK BARQARORLIGINI BAHOLASH. EIYB (Educational Yield Insights & Breakthroughs), 3(6), 196-200.
  3. 3. O‘ktamova, S. (2026). Raqamli geoaxborot texnologiyalari asosida Farg ‘ona vodiysida ekologik-iqlimiy stress va aholi hududiy farovonligi o ‘rtasidagi bog ‘liqlikni baholash. EIYB (Educational Yield Insights & Breakthroughs), 5(3), 399-411.
  4. 4. O‘ktamova, S. (2026). O ‘zbekiston arid landshaftlarida iqlim o ‘zgarishi, suv tanqisligi va yer degradatsiyasi jarayonlarining geoekologik baholanishi: cho ‘llanishni kamaytirishning hududiy modeli. EIYB (Educational Yield Insights & Breakthroughs), 5(3), 387-398.
  5. 5. Khamroeva, F., Uktamova, S., Kuziboyeva, O., Abdiakhatova, D., & Dusanova, S. (2026). Landscape-ecological assessment and meliorative status of the Shohimardonsoy River basin, Fergana Valley, Uzbekistan. In E3S Web of Conferences (Vol. 719, p. 03001). EDP Sciences.
  6. 6. KIZI, U. S. M. (2026). GEOECOLOGICAL STATE AND REGIONALIZATION ISSUES OF THE SHAHIMARDONSAY RIVER BASIN LANDSCAPES. International journal of technology and academic research, 6(6), 241-245.