Vol. 3 No. 6 (2026): EIYB (Educational Yield Insights & Breakthroughs)
Articles

ТИЖОРАТ БАНКЛАРИДА МОЛИЯВИЙ БАРҚАРОРЛИКНИ ЭРТА ОГОҲЛАНТИРИШ ИНДИКАТОРЛАРИ АСОСИДА БАҲОЛАШ

Saidov Doniyor Abdullayevich
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti “Bank ishi” kafedrasi dotsenti

Published 2026-06-10

Abstract

Мазкур тезисда тижорат банклари молиявий барқарорлигида юзага келиши мумкин бўлган салбий тенденцияларни олдиндан аниқлашга қаратилган эрта огоҳлантириш индикаторлари тизимини шакллантириш масалалари АТ Халқ банки ва АТ «Алоқабанк» мисолида тадқиқ этилган. Таҳлил 2022–2026 йиллар давомида ҳар йилнинг 1 январь ҳолатига банк активлари, кредит портфели, капитал, депозитлар ва муаммоли кредитлар кўрсаткичлари асосида амалга оширилган. Капиталнинг активларга нисбати, кредит–депозит коэффициенти, NPL даражаси, активлар ва капитал ўсиш суръатлари ўртасидаги тафовут каби индикаторлар молиявий барқарорликнинг олдиндан сигнал берувчи кўрсаткичлари сифатида баҳоланган. Тадқиқот натижасида «яшил–сариқ–қизил» сигналлар тамойилига асосланган банк молиявий барқарорлигини эрта огоҳлантириш матрицаси таклиф этилган.

References

  1. 1. International Monetary Fund (2023). Global Financial Stability Report, 2-боб: “A New Look at Global Banking Vulnerabilities”. Washington, DC: IMF.
  2. 2. Sahajwala, R. and Van den Bergh, P. (2000). Supervisory Risk Assessment and Early Warning Systems. BCBS Working Papers, No. 4. Basel: BIS.
  3. 3. International Monetary Fund (2019). Financial Soundness Indicators Compilation Guide 2019, 7–8-боблар. Washington, DC: IMF.
  4. 4. Sahajwala, R. and Van den Bergh, P. (2000). Supervisory Risk Assessment and Early Warning Systems. BCBS Working Papers, No. 4. Basel: BIS.
  5. 5. www.cbu.uz. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining rasmiy sayti ma’lumotlari asosida tuzildi.
  6. 6;7. https://xb.uz. АТ Халқ банки (2021–2025). Йиллик ва молиявий ҳисоботлари.
  7. 8;9. https://aloqabank.uz/uz. АТ «Алоқабанк» (2021–2025). Йиллик ва молиявий ҳисоботлари.(8,9).
  8. 10. IMF (2023), Global Financial Stability Report, 2-боб; Basel Committee on Banking Supervision (2018), Stress Testing Principles.
  9. 11. Bank for International Settlements, Financial Stability Institute (2019). Pillar 2 Framework — Executive Summary; BCBS (2018). Stress Testing Principles.