MOVAROUNNAHRDA KALOM ILMINING RIVOJLANISHI

Authors

  • Nazarov Ozod Urolovich Samarqand viloyat Pastdargʻom tuman bosh imom xatibi Author

Abstract

Ushbu tezisda Movarounnahr hududida kalom ilmining shakllanishi va rivojlanish jarayoni, uning yuzaga kelishiga ta’sir ko‘rsatgan tarixiy va ilmiy omillar, Movarounnahr ilmiy muhitining o‘ziga xos xususiyatlari hamda Abu Mansur Moturidiy va Moturidiyya maktabining kalom ilmi taraqqiyotidagi o‘rni yoritiladi. Shuningdek, Samarqand va Buxoro kabi ilmiy markazlarning islom aqidaviy tafakkuri rivojidagi ahamiyati, aql va naql munosabati, inson irodasi, tavhid, ilohiy sifatlar va boshqa aqidaviy masalalarning kalomiy talqini tahlil qilinadi. Movarounnahr kalom maktabining keyingi avlod olimlari faoliyatida davom ettirilgani hamda uning islom teologiyasi tarixidagi o‘rni ko‘rib chiqiladi.

Downloads

Download data is not yet available.

References

1. Abu Mansur al-Moturidiy. Kitob at-Tavhid. — Bayrut: Dar al-Mashriq, 1970.

2. Abu Mansur al-Moturidiy. Ta’vilot ahl as-sunna. — Bayrut: Muassasat ar-Risala, 2004.

3. Abu al-Mu’in an-Nasafiy. Tabsirat al-adilla fi usul ad-din. — Qohira: Maktabat al-Anvar al-Muhammadiyya, 1955.

4. Abu al-Yusr al-Pazdaviy. Usul ad-din. — Qohira: al-Maktaba al-Azhariyya li-t-Turas, 2003.

5. Al-Ash’ariy, Abu al-Hasan. Maqalat al-Islamiyyin va ikhtilaf al-musallin. — Bayrut: al-Maktaba al-Asriyya, 1990.

6. Al-G‘azzoliy, Abu Homid. Al-Iqtisod fi al-i’tiqod. — Bayrut: Dar al-Kutub al-Ilmiyya, 2004.

7. Al-Shahrastoniy, Muhammad ibn Abdulkarim. Al-Milal va an-Nihal. — Bayrut: Muassasat ar-Risala, 1993.

8. Al-Bag‘dodiy, Abdulqohir. Al-Farq bayn al-firaq. — Bayrut: Dar al-Afaq al-Jadida, 1977.

9. Makdisi, George. The Rise of Colleges: Institutions of Learning in Islam and the West. — Edinburgh: Edinburgh University Press, 1981.

10. Frank, Richard M. Al-Ghazali and the Ash'arites. — Durham: Duke University Press, 1994.

11. Rudolph, Ulrich. Al-Maturidi and the Development of Sunni Theology in Samarqand. — Leiden: Brill, 2015.

12. Madelung, Wilferd. Religious Schools and Sects in Medieval Islam. — London: Variorum Reprints, 1985.

13. Nasr, Seyyed Hossein. Islamic Philosophy from Its Origin to the Present: Philosophy in the Land of Prophecy. — New York: State University of New York Press, 2006.

14. Watt, W. Montgomery. The Formative Period of Islamic Thought. — Edinburgh: Edinburgh University Press, 1973.

15. O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi. “Moturidiy” va “Kalom” maqolalari. — Toshkent: O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi Davlat ilmiy nashriyoti.

16. Islom ensiklopediyasi. — Toshkent: O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi Davlat ilmiy nashriyoti.

17. Alimova, D.A. va boshqalar. O‘zbekiston tarixi. — Toshkent: Sharq, 2015.

18. Movarounnahr ilmiy-ma’rifiy merosi va islom tafakkuriga oid ilmiy maqolalar va tadqiqotlar. — Toshkent.

19. O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik instituti fondlarida saqlanayotgan kalom va aqidaga oid qo‘lyozma manbalar.

20. O‘zbekiston Respublikasi qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi — LexUZ. Diniy-ma’rifiy sohadagi normativ-huquqiy hujjatlar.

Downloads

Published

2026-06-10