VIBRATSION KONVEYER DINAMIK PARAMETRLARINI KO‘P MEZONLI OPTIMALLASHTIRISH ALGORITMINI ISHLAB CHIQISH
Abstract
Ushbu maqolada vibratsion konveyerlarning dinamik parametrlarini ko‘p mezonli optimallashtirish algoritmini ishlab chiqish masalasi ko‘rib chiqilgan. Vibratsion konveyer ish samaradorligi tebranish amplitudasi, chastotasi, tebranish trayektoriyasining yo‘nalishi, ishchi organning massasi, elastik tayanchlarning bikrligi, so‘ndirish koeffitsiyenti va tashilayotgan materialning fizik-mexanik xususiyatlariga bog‘liq. Mazkur parametrlarni alohida-alohida tanlash ko‘pincha unumdorlikning ortishi bilan energiya sarfi, dinamik yuklanishlar va konstruktiv elementlarning charchashga chidamliligi o‘rtasida ziddiyatlarni keltirib chiqaradi. Shu sababli tadqiqotda konveyerning unumdorligini oshirish, energiya sarfini kamaytirish, tebranish amplitudasini belgilangan chegaralarda saqlash va mexanik tizimdagi dinamik yuklanishlarni pasaytirishga yo‘naltirilgan ko‘p mezonli optimallashtirish yondashuvi taklif etiladi. Tadqiqot metodologiyasi vibratsion tizimning matematik modelini shakllantirish, boshqariladigan parametrlarni belgilash, maqsad funksiyalarini normallashtirish, cheklovlarni hisobga olish va Pareto-optimal yechimlar to‘plamini aniqlash bosqichlarini qamrab oladi. Taklif etilayotgan algoritmda dastlabki parametrlar diapazoni aniqlanadi, ruxsat etilgan yechimlar fazosi shakllantiriladi, nomzod yechimlar baholanadi va o‘zaro ustun bo‘lmagan yechimlar asosida maqbul parametrlar majmuasi tanlanadi. Algoritmning amaliy ahamiyati shundan iboratki, u vibratsion konveyerlarni loyihalash va sozlashda faqat bitta ko‘rsatkichni emas, balki unumdorlik, energiya samaradorligi, dinamik barqarorlik va konstruktiv ishonchlilikni birgalikda hisobga olish imkonini beradi.
Downloads
References
1. Deb K. Multi-Objective Optimization Using Evolutionary Algorithms. Chichester: John Wiley & Sons, 2001.
2. Coello Coello C. A., Lamont G. B., Van Veldhuizen D. A. Evolutionary Algorithms for Solving Multi-Objective Problems. 2nd ed. New York: Springer, 2007.
3. Deb K., Pratap A., Agarwal S., Meyarivan T. A fast and elitist multiobjective genetic algorithm: NSGA-II // IEEE Transactions on Evolutionary Computation. 2002. Vol. 6, No. 2. P. 182–197.
4. Rao S. S. Engineering Optimization: Theory and Practice. 4th ed. Hoboken: John Wiley & Sons, 2009.
5. Inman D. J. Engineering Vibration. 4th ed. Boston: Pearson, 2014.
6. Thomson W. T., Dahleh M. D. Theory of Vibration with Applications. 5th ed. Upper Saddle River: Prentice Hall, 1998.
7. Harris C. M., Piersol A. G. (eds.). Harris’ Shock and Vibration Handbook. 5th ed. New York: McGraw-Hill, 2002.
8. Rao J. S., Gupta K. Introductory Course on Theory and Practice of Mechanical Vibrations. New Delhi: New Age International, 1999.
9. VDI 2056. Criteria for Assessing Mechanical Vibrations of Machines. Verein Deutscher Ingenieure. Standartning amaldagi tahriri va qo‘llanish sohasi nashrga topshirishdan oldin tekshirilishi lozim.
10. ISO 20816-1:2016. Mechanical vibration — Measurement and evaluation of machine vibration — Part 1: General guidelines. International Organization for Standardization, 2016.














