MUHANDISLIK GRAFIKASI TA’LIMIDA TALABALARNING FAZOVIY TAFAKKURINI RIVOJLANTIRISHDA RAQAMLI GRAFIK VOSITALARDAN FOYDALANISHNING PEDAGOGIK IMKONIYATLARI

Authors

  • Ortiqova Bibizulayho Baxtiyorjon qizi Pedagog- tadqiqotchi Author

Abstract

Mazkur maqolada muhandislik grafikasi ta’limi jarayonida talabalarning fazoviy tafakkurini rivojlantirishda raqamli grafik vositalardan foydalanishning pedagogik imkoniyatlari nazariy-metodik jihatdan tahlil qilinadi. Fazoviy tafakkur muhandislik chizmalari, proyeksiyalar, kesimlar, qirqimlar, detal shaklini uch o‘lchamli tasavvur qilish va grafik axborotni turli ko‘rinishlarda qayta ifodalash bilan bog‘liq murakkab kognitiv jarayon sifatida talqin qilinadi. Tadqiqotda 2D chizma, 3D model, interaktiv vizualizatsiya va CAD muhitini yagona didaktik zanjirga birlashtirish imkoniyatlari ochib beriladi. Ilmiy manbalar tahlili CAD asosidagi mashg‘ulotlar va maxsus tashkil etilgan fazoviy vizualizatsiya topshiriqlari talabalarning fazoviy ko‘nikmalarini rivojlantirishga xizmat qilishi mumkinligini ko‘rsatadi. Maqolada fazoviy tafakkurni bosqichma-bosqich shakllantirish modeli, pedagogik shartlar, topshiriqlar tizimi, baholash mezonlari va o‘qituvchi faoliyatining metodik yo‘nalishlari taklif etiladi. Taklif etilayotgan yondashuv muhandislik grafikasi fanida raqamli vositalarni faqat chizma bajarish texnologiyasi emas, balki fazoviy fikrlashni rivojlantiruvchi pedagogik muhit sifatida qo‘llashga qaratilgan.

Downloads

Download data is not yet available.

References

1. Marunić G., Glažar V. Spatial Ability through Engineering Graphics Education // International Journal of Technology and Design Education. — 2013. — Vol. 23, No. 3. — P. 703–715.

2. Marunić G., Glažar V. Improvement and assessment of spatial ability in engineering education // Engineering Review. — 2014. — Vol. 34, No. 2. — P. 139–150.

3. Kösa T., Karakuş F. The effects of computer-aided design software on engineering students’ spatial visualisation skills // European Journal of Engineering Education. — 2018. — Vol. 43, No. 2. — P. 296–308. — DOI: 10.1080/03043797.2017.1370578.

4. González Campos J.S., Sánchez-Navarro J., Arnedo-Moreno J. An empirical study of the effect that a computer graphics course has on visual-spatial abilities // International Journal of Educational Technology in Higher Education. — 2019. — Vol. 16. — Article 41. — DOI: 10.1186/s41239-019-0169-7.

5. Onyancha R.M., Derov M., Kinsey B.L. Improvements in Spatial Ability as a Result of Targeted Training and Computer-Aided Design Software Use: Analyses of Object Geometries and Rotation Types // Journal of Engineering Education. — 2009. — Vol. 98. — P. 157–167. — DOI: 10.1002/j.2168-9830.2009.tb01014.x.

6. Bairaktarova D., Williams D., Katsioloudis P. Analysis of Blended and Multi-Modal Instruction and Its Effects on Spatial Visualization Ability // Engineering Design Graphics Journal. — 2019. — Vol. 83. — P. 14–26.

7. Sorby S.A., Baartmans B.J. The Development and Assessment of a Course for Enhancing the 3-D Spatial Visualization Skills of First Year Engineering Students // Journal of Engineering Education. — 2000.

8. Alqahtani A.S., Daghestani L.F., Ibrahim L.F. Techniques used to Improve Spatial Visualization Skills of Students in Engineering Graphics Course: A Survey // International Journal of Advanced Computer Science and Applications. — 2017. — Vol. 8, No. 3. — DOI: 10.14569/IJACSA.2017.080315.

9. UNESCO. ICT Competency Framework for Teachers. Version 3.0. — Paris: UNESCO, 2018. — 68 p.

10. Engineering Design and Spatial Skills: A Systematic Literature Review // Journal of Mechanical Design. — 2026. — DOI: 10.1115/1.4070965.

11. Velázquez J.S., Cavas F., Castillo Fuentes M., García-Ros R. Educational Pathways, Spatial Skills, and Academic Achievement in Graphic Expression in First Year of Engineering // Education Sciences. — 2023. — Vol. 13, No. 7. — Article 756. — DOI: 10.3390/educsci13070756.

12. Radjabov M. Scientific and Methodological Basis for Developing Spatial Representations in Students when Teaching the Topic “Types” in the Course of Engineering Graphics // Journal of Applied Science and Social Science. — 2025. — Vol. 15, No. 3.

Downloads

Published

2026-06-10