MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTLARIDA MOLIYAVIY HISOB VA MOLIYAVIY NAZORATNING O‘ZARO ALOQADORLIGI MASALALARI
Abstract
Maktabgacha ta’lim tashkilotlarini moliyalashtirish hajmining tez sur’atlarda o‘sishi budjet mablag‘lari ustidan nazoratni kuchaytirish masalasini kun tartibiga qo‘ydi. Davlat budjetidan maktabgacha ta’limga yo‘naltirilgan kassa xarajatlari 2023–2025-yillarda 11,3 trln so‘mdan 16,8 trln so‘mga oshgan bir paytda, moliyaviy nazoratni faqat tekshiruvlar sonini ko‘paytirish orqali kuchaytirish mumkin emasligi ayon bo‘lmoqda. Nazoratning sifati va natijaviyligi birinchi navbatda u tayanadigan axborotning sifatiga, ya’ni moliyaviy hisobning holatiga bog‘liq. O‘z navbatida, hisobning ishonchliligi ham tashqaridan va ichkaridan muntazam nazorat qilinmasa, asta-sekin pasayib boradi. Shu ma’noda moliyaviy hisob va moliyaviy nazoratni alohida funksiyalar sifatida emas, balki yagona axborot-boshqaruv siklining ikki tomoni sifatida ko‘rib chiqish lozim.
Downloads
References
1. O‘zbekiston Respublikasining Budjet kodeksi. 2013-yil 26-dekabr, O‘RQ-360 // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi (lex.uz).
2. O‘zbekiston Respublikasi budjet hisobining standarti (3-sonli BHS) «Budjet hisoboti». Moliya vazirining 2018-yil 18-dekabrdagi 157-son buyrug‘i bilan tasdiqlangan (Adliya vazirligida 2019-yil 18-yanvarda 3124-son bilan ro‘yxatga olingan) // lex.uz.
3. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 1-avgustdagi 416-son «Davlat organlari va tashkilotlarining ichki audit xizmati to‘g‘risidagi namunaviy nizomni tasdiqlash haqida»gi qarori // lex.uz.
4. COSO (Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission). Internal Control – Integrated Framework. – Durham, NC: AICPA, 2013.
5. INTOSAI. INTOSAI GOV 9100: Guidelines for Internal Control Standards for the Public Sector. – Vienna: INTOSAI, 2004.
6. Chan J.L. Government accounting: an assessment of theory, purposes and standards // Public Money & Management. – 2003. – Vol. 23, № 1. – P. 13–20.
7. O‘zbekiston Respublikasi Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi. Maktabgacha va maktab ta’limi sohalarida 2022-yil davomida o‘tkazilgan ichki audit tadbirlari samaradorligini tahlil qilish natijalari yuzasidan. – Toshkent, 2023. – URL: https://anticorruption.uz
8. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 13-martdagi 100-son «Davlat organlari va tashkilotlarida ichki audit faoliyatini raqamlashtirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida»gi qarori // lex.uz.
